Krwistoborowik purpurowy, Rubroboletus rhodoxanthus (Krombh.) Kuan Zhao & Zhu L. Yang, jest efektownym, rzadko spotykanym borowikiem o czerwonych porach. Jest uznawany za grzyb trujący, powodujący przede wszystkim ostre dolegliwości żołądkowo-jelitowe. Nie nadaje się do konsumpcji.
Jak wygląda?
Kapelusz ma zwykle 6–20 cm. Początkowo jest półkulisty, potem wypukły lub poduszkowaty. Powierzchnia jest jasna: szarobiała, kremowa albo bladoszara, często z różowym, malinowym lub karminowym nalotem. Róż szczególnie wyraźnie pojawia się przy brzegu i w miejscach uciśniętych.
Rurki są początkowo żółte, a pory szybko stają się pomarańczowoczerwone do krwistoczerwonych. Po uszkodzeniu mogą sinieć. Nie występują blaszki.
Trzon jest gruby, początkowo pękaty, później bardziej maczugowaty. Tło bywa żółte u góry i czerwone niżej. Znaczną powierzchnię pokrywa gęsta, dobrze widoczna czerwona siateczka.
Miąższ jest jasnożółty. Charakterystyczną wskazówką jest sinienie silniejsze w kapeluszu i nad rurkami, podczas gdy wnętrze trzonu może zmieniać kolor słabo lub pozostawać żółte. Reakcja bywa zależna od świeżości, więc nie jest samodzielnym testem.
Gdzie i kiedy rośnie?
Gatunek preferuje ciepłe lasy liściaste na podłożu wapiennym. Tworzy mikoryzę między innymi z dębami, bukami i grabami. Owocniki pojawiają się latem i wczesną jesienią. Stanowisko i rodzaj gleby pomagają w oznaczeniu, ale nie zastępują cech morfologicznych.
Podobne czerwono-pore borowiki
Krwistoborowik szatański ma zwykle bardzo jasny kapelusz, masywniejszy trzon i odmienny rozkład barw. Krwistoborowik purpurowy może być mylony także z innymi gatunkami rodzaju Rubroboletus, których rozpoznanie wymaga porównania barwy kapelusza, siatki, przekroju i siedliska.
Modroborowik ponury ma przeważnie ciemniejszy, oliwkowobrązowy kapelusz, a jego miąższ po przecięciu sinieje intensywnie także w trzonie. Cienka czerwona warstwa nad rurkami może być dodatkową wskazówką dla modroborowika.
Ze względu na zmienność kolorów i podobieństwo gatunków czerwone pory powinny być dla amatora sygnałem do szczególnej ostrożności, nie skrótem do identyfikacji.
Zatrucie
Spożycie może spowodować nudności, gwałtowne wymioty, ból brzucha i biegunkę. Objawy mogą prowadzić do odwodnienia. W przypadku podejrzenia zatrucia należy skontaktować się z lekarzem, zachować resztki potrawy oraz zanotować czas posiłku i początek dolegliwości.
Szybka lista cech
- jasny kapelusz z różowym lub karminowym rumieńcem,
- czerwone pory,
- masywny żółto-czerwony trzon,
- gęsta czerwona siateczka,
- żółty miąższ,
- sinienie zazwyczaj wyraźniejsze w kapeluszu niż w trzonie,
- ciepłe lasy liściaste na podłożu zasadowym.
Podsumowanie
Krwistoborowik purpurowy jest trujący i nie powinien trafiać do kosza. Nawet dobre zdjęcie nie zawsze oddaje reakcję przekroju, strukturę siateczki i warunki siedliska. Znalezisko najlepiej udokumentować bez niszczenia stanowiska i skonsultować z doświadczonym grzyboznawcą.
Zobacz także inne gatunki w Atlasie Grzybów GdzieNaGrzyby.com.pl.
