Jeżoskórka ostrołuskowa, Echinoderma asperum (Pers.) Bon, zwraca uwagę kapeluszem pokrytym sterczącymi łuskami. Jest uznawana za grzyb niejadalny, mogący wywołać zatrucie pokarmowe. Jej wygląd bywa mylony z czubajkami, ale „kolczasty” kapelusz nie jest ozdobną odmianą kani.
Jak wygląda?
Kapelusz osiąga zwykle 5–15 cm. U młodych owocników jest półkulisty, później wypukły i rozpostarty. Na ochrowym, rdzawobrązowym albo ciemnobrązowym tle wyrastają liczne stożkowate, ostre łuski. Najgęściej skupiają się w części środkowej.
Blaszki są białe lub kremowe, gęste i wolne. Z wiekiem mogą lekko żółknąć. Trzon ma jaśniejszą górę, szeroki błoniasty pierścień, a poniżej pierścienia bywa pokryty łuseczkami podobnymi do tych na kapeluszu.
Miąższ jest białawy, a zapach może być nieprzyjemny, ziemisty lub przypominać stęchłą gumę. Opisy zapachu różnią się między obserwatorami i nie są testem jadalności.
Siedlisko i sezon
Jeżoskórka rośnie na żyznej glebie oraz rozkładającej się materii organicznej. Spotyka się ją w lasach liściastych i mieszanych, parkach, ogrodach, przy drogach i na składowiskach resztek roślinnych. Owocniki pojawiają się od lata do późnej jesieni, pojedynczo lub w grupach.
Podobne gatunki
Największe ryzyko wiąże się z potraktowaniem jej jak czubajki kani. Kania ma zwykle szeroki kapelusz z płaskimi łuskami, wyraźny brązowy garbek, masywny ruchomy pierścień i wężowy wzór na smukłym trzonie. Jeżoskórka ma łuski ostre, stożkowate oraz łuskowaty trzon poniżej pierścienia.
Podobne bywają inne gatunki Echinoderma i niektóre czubajeczki. Pewne oznaczenie może wymagać mikroskopu. Żadnego małego lub średniego łuskowatego grzyba blaszkowego nie należy uznawać za kanię tylko dlatego, że ma pierścień.
Możliwe zatrucie
Po spożyciu opisywane są dolegliwości żołądkowo-jelitowe: nudności, wymioty, biegunka, skurcze brzucha i osłabienie. Nasilenie może być różne, a pomyłka z innym gatunkiem zmienia ocenę ryzyka. Przy objawach lub niepewnej identyfikacji konieczny jest kontakt z lekarzem i zabezpieczenie resztek posiłku.
Szybka lista cech
- ochrowobrązowy kapelusz,
- liczne sterczące, ostre łuski,
- białe lub kremowe wolne blaszki,
- wyraźny pierścień,
- łuseczki na trzonie poniżej pierścienia,
- żyzne, często ruderalne siedliska,
- status grzyba niejadalnego i potencjalnie trującego.
Podsumowanie
Jeżoskórka ostrołuskowa nie nadaje się do spożycia. Charakterystyczne kolce pomagają ją zauważyć, ale nie zastępują analizy całego owocnika. Szczególną ostrożność trzeba zachować przy każdym grzybie przypominającym niewielką kanię.
Zobacz także inne gatunki w Atlasie Grzybów GdzieNaGrzyby.com.pl.
