Lipiec nie jest jeszcze szczytem sezonu grzybowego, ale zdecydowanie nie oznacza to pustych lasów. Po ciepłych i wilgotnych dniach w wielu regionach Polski można znaleźć kurki, koźlarze i maślaki. Przy sprzyjającej pogodzie pojawiają się również pierwsze borowiki, podgrzybki oraz czubajki kanie.
Letnie grzybobranie różni się jednak od jesiennego. Grzyby zwykle nie występują jeszcze tak licznie i równomiernie, dlatego duże znaczenie ma wybór właściwego lasu, obserwowanie pogody oraz sprawdzanie aktualnych zgłoszeń grzybiarzy.
Czy w lipcu można znaleźć grzyby jadalne?
Tak. Pierwsze jadalne grzyby pojawiają się w polskich lasach znacznie wcześniej niż we wrześniu. Kurki, koźlarze oraz niektóre maślaki mogą rosnąć już od czerwca, a ich liczba często zwiększa się właśnie w lipcu.
Nie oznacza to jednak, że każdy lipcowy wyjazd zakończy się pełnym koszykiem. Rozwój owocników zależy przede wszystkim od lokalnych opadów, wilgotności gleby, temperatury oraz rodzaju lasu. W jednym powiecie może trwać wyraźny wysyp, podczas gdy kilkadziesiąt kilometrów dalej ściółka pozostaje zupełnie sucha.
Jadalne grzyby występujące w Polsce już w lipcu
1. Pieprznik jadalny, czyli kurka
Kurka jest jednym z najbardziej charakterystycznych grzybów pojawiających się w polskich lasach latem. W dobrych warunkach można znajdować ją już w czerwcu, natomiast lipiec często przynosi pierwsze większe zbiory.
Kurek warto szukać w lasach iglastych, liściastych oraz mieszanych. Często rosną wśród mchu, igliwia, liści i borówek. Mogą występować pojedynczo, ale po znalezieniu jednego owocnika warto dokładnie obejrzeć najbliższe otoczenie. Kolejne grzyby bywają ukryte pod ściółką albo między kępami mchu.
Pieprznik jadalny ma charakterystyczne fałdy zbiegające na trzon, jednak niedoświadczeni grzybiarze mogą pomylić go z innymi żółtymi lub pomarańczowymi gatunkami. Sam kolor kapelusza nie wystarcza do prawidłowego rozpoznania.
2. Koźlarz babka
Koźlarz babka, nazywany również kozakiem, jest silnie związany z brzozami. Największe szanse na jego znalezienie występują w brzezinach, lasach mieszanych z udziałem brzozy oraz przy pojedynczych brzozach rosnących na obrzeżach lasów.
Młode koźlarze mają jędrny kapelusz i charakterystyczny trzon pokryty ciemnymi kosmkami. Starsze owocniki szybko stają się miękkie, wodniste i podatne na zaczerwienie, dlatego do zbioru najlepiej wybierać zdrowe i jędrne egzemplarze.
Koźlarze mogą rosnąć w tym samym miejscu przez kolejne sezony. Jeżeli znajdziesz dobre stanowisko w lipcu, warto zapamiętać jego lokalizację i wracać tam po następnych opadach.
3. Koźlarz czerwony i inne koźlarze o pomarańczowych kapeluszach
W lipcu można również spotkać koźlarze o czerwonych, rdzawych lub pomarańczowych kapeluszach. Poszczególne gatunki związane są między innymi z osikami, brzozami oraz innymi drzewami liściastymi.
Są to cenione grzyby jadalne, jednak rozpoznawanie konkretnych gatunków koźlarzy wymaga uwzględnienia wielu cech, w tym wyglądu trzonu, zmiany koloru miąższu oraz gatunku drzewa rosnącego w pobliżu. Nie należy określać grzyba wyłącznie na podstawie barwy kapelusza.
4. Maślak zwyczajny
Maślak zwyczajny może pojawiać się od późnej wiosny aż do jesieni. Najczęściej rośnie w sąsiedztwie sosen, szczególnie w młodych lasach sosnowych, na piaszczystych glebach, przy leśnych drogach oraz na obrzeżach drzewostanów.
Po letnich opadach maślaki potrafią pojawiać się grupami. Trzeba jednak pamiętać, że w niskich młodnikach może obowiązywać zakaz wstępu, dlatego grzybów należy szukać wyłącznie w miejscach udostępnionych dla odwiedzających.
Maślaki szybko się psują, zwłaszcza podczas ciepłej pogody. Po zebraniu powinny zostać możliwie szybko oczyszczone, schłodzone i przygotowane do dalszej obróbki.
5. Maślak ziarnisty
Maślak ziarnisty jest kolejnym gatunkiem związanym z sosnami. Może pojawiać się już pod koniec wiosny, dlatego lipcowe zbiory nie są niczym niezwykłym. Wyrasta często na piaszczystym podłożu, w trawie, przy drogach oraz w pobliżu młodych sosen.
Podobnie jak inne maślaki ma śliski kapelusz, szczególnie podczas wilgotnej pogody. Do koszyka powinny trafiać tylko świeże, zdrowe i prawidłowo rozpoznane owocniki.
6. Borowik szlachetny, czyli prawdziwek
Prawdziwki mogą występować w Polsce już w lipcu, chociaż główne wysypy najczęściej kojarzone są z późniejszą częścią sezonu. Letnie borowiki często pojawiają się punktowo, w miejscach, które otrzymały odpowiednią ilość deszczu.
Borowika szlachetnego można spotkać w lasach iglastych, liściastych i mieszanych. Warto sprawdzać okolice świerków, sosen, buków oraz dębów. Dobrym sygnałem jest wilgotna, ale nie podmokła ściółka oraz miejsca chronione przed bezpośrednim, palącym słońcem.
Prawdziwek może zostać pomylony między innymi z niejadalnym goryczakiem żółciowym. Dlatego nawet grzyby rurkowe muszą być dokładnie rozpoznawane przed zabraniem do domu.
7. Podgrzybek brunatny
Podgrzybek brunatny jest zdecydowanie częstszy pod koniec lata i jesienią, ale pierwsze owocniki mogą pojawiać się już w lipcu. Najlepiej szukać go w starszych lasach iglastych i mieszanych, przede wszystkim pod sosnami oraz świerkami.
Podgrzybki lubią mszyste runo, miejsca pokryte igliwiem oraz okolice starych pni. W lipcu ich występowanie bywa jeszcze nieregularne. Znalezienie kilku sztuk może jednak wskazywać, że w danym lesie rozpoczął się pierwszy letni wysyp grzybów rurkowych.
8. Czubajka kania
Czubajka kania może pojawiać się już w lipcu na polanach, łąkach, skrajach lasów, przy leśnych drogach oraz w jasnych, trawiastych miejscach. Szczególnie dobrze rozwinięte owocniki mogą osiągać znaczne rozmiary.
Kani nie powinni zbierać początkujący grzybiarze. Młode, nierozwinięte owocniki grzybów blaszkowych mogą być trudne do prawidłowego rozpoznania, a pomyłka z niektórymi muchomorami może mieć bardzo poważne konsekwencje. Nie wolno rozpoznawać kani na podstawie jednej cechy, filmu, aplikacji lub pojedynczego zdjęcia.
Jakie grzyby można znaleźć w lipcu? Tabela
| Gatunek lub grupa | Gdzie szukać | Drzewa i siedliska | Najważniejsza uwaga |
|---|---|---|---|
| Pieprznik jadalny | Wśród mchu, igliwia i borówek | Sosny, świerki, dęby, graby | Nie rozpoznawaj wyłącznie po żółtym kolorze |
| Koźlarz babka | W brzezinach i lasach mieszanych | Brzozy | Zbieraj zdrowe i jędrne owocniki |
| Koźlarze o pomarańczowych kapeluszach | W pobliżu drzew liściastych | Osiki, brzozy i inne drzewa liściaste | Kolor kapelusza nie wystarcza do oznaczenia gatunku |
| Maślak zwyczajny | W lasach sosnowych i na ich obrzeżach | Sosny | Nie wchodź do młodników objętych zakazem wstępu |
| Maślak ziarnisty | Na piaszczystym podłożu i w trawie | Młode sosny | Owocniki szybko psują się podczas upałów |
| Borowik szlachetny | W lasach iglastych, liściastych i mieszanych | Sosny, świerki, buki, dęby | Może zostać pomylony z goryczakiem żółciowym |
| Podgrzybek brunatny | W mchu i igliwiu starszych lasów | Sosny i świerki | W lipcu zwykle występuje mniej licznie niż jesienią |
| Czubajka kania | Na polanach, skrajach lasów i w trawie | Miejsca jasne i prześwietlone | Gatunek przeznaczony wyłącznie dla doświadczonych zbieraczy |
Gdzie najlepiej szukać grzybów w lipcu?
W lipcu nie warto chodzić przypadkowo po ogromnym kompleksie leśnym. Znacznie skuteczniejsze jest wybieranie miejsc odpowiadających gatunkom, których szukamy.
- Lasy sosnowe mogą przynieść kurki, maślaki, pierwsze podgrzybki i borowiki.
- Brzeziny są naturalnym miejscem występowania koźlarzy.
- Lasy mieszane dają szansę na znalezienie kilku różnych gatunków podczas jednego spaceru.
- Mszyste fragmenty lasu warto sprawdzać w poszukiwaniu kurek i podgrzybków.
- Polany i skraje lasów mogą być miejscem występowania czubajek kani.
- Zacienione zagłębienia terenu dłużej utrzymują wilgoć po opadach.
Nie należy zbierać grzybów przy ruchliwych drogach, zakładach przemysłowych, dzikich wysypiskach ani w innych miejscach narażonych na zanieczyszczenia.
Od czego zależy lipcowy wysyp grzybów?
Sama informacja, że padał deszcz, nie gwarantuje pojawienia się grzybów. Krótka burza może zwilżyć tylko wierzchnią warstwę ściółki, podczas gdy gleba pod nią nadal pozostaje sucha.
Najlepsze warunki tworzy zwykle połączenie kilku czynników:
- regularnych lub dłuższych opadów,
- wilgotnej ściółki i gleby,
- ciepłych dni bez skrajnego upału,
- stosunkowo ciepłych nocy,
- braku silnego, wysuszającego wiatru,
- odpowiednich drzew tworzących siedlisko dla danego gatunku.
Nie istnieje jedna pewna liczba dni, po których grzyby muszą pojawić się po deszczu. W zależności od gatunku, temperatury, wilgotności oraz wcześniejszego przesuszenia gleby reakcja lasu może być bardzo różna.
Dlaczego w jednym regionie grzyby rosną, a w innym ich nie ma?
Opady w Polsce często mają charakter lokalny. Intensywna ulewa może przejść nad jedną gminą, omijając sąsiednie miejscowości. Z tego powodu ogólna prognoza pogody dla całego województwa nie zawsze wystarcza do oceny sytuacji w konkretnym lesie.
Znaczenie ma również rodzaj gleby. Podłoże piaszczyste szybko wysycha, natomiast gleby cięższe i miejsca zacienione dłużej utrzymują wilgoć. Różnice mogą być widoczne nawet pomiędzy dwoma fragmentami tego samego kompleksu leśnego.
Jak bezpiecznie zbierać grzyby w lipcu?
- Zbieraj wyłącznie gatunki, które znasz bez żadnych wątpliwości.
- Nie zbieraj bardzo młodych owocników bez rozwiniętych cech charakterystycznych.
- Nie korzystaj z aplikacji lub zdjęcia jako jedynej metody identyfikacji.
- Grzyby wkładaj do przewiewnego koszyka, a nie do foliowej reklamówki.
- Nie zabieraj okazów starych, rozmiękłych, spleśniałych lub silnie zaczerwionych.
- Nie próbuj surowych grzybów w celu sprawdzenia ich smaku.
- Nie stosuj domowych testów z cebulą, srebrną łyżeczką ani innymi przedmiotami.
- Każdy gatunek przechowuj i przygotowuj zgodnie z zasadami właściwymi dla danego grzyba.
- Jeżeli masz wątpliwości, skorzystaj z pomocy grzyboznawcy lub klasyfikatora grzybów.
Czy początkujący grzybiarz powinien zbierać grzyby blaszkowe?
Początkującym zaleca się szczególną ostrożność przy grzybach blaszkowych. W tej grupie znajdują się gatunki silnie i śmiertelnie trujące, a młode owocniki mogą nie mieć jeszcze wszystkich cech umożliwiających prawidłowe rozpoznanie.
Zbieranie dobrze znanych grzybów rurkowych może ograniczać ryzyko, ale go całkowicie nie eliminuje. Również wśród nich występują gatunki niejadalne, trujące albo wywołujące dolegliwości po niewłaściwym przygotowaniu.
Lipiec może być początkiem bardzo dobrego sezonu
Lipcowy las potrafi zaskoczyć. Po okresie ciepła i regularnych opadów można znaleźć kurki, koźlarze, maślaki, prawdziwki, podgrzybki oraz kanie. Zbiory zwykle nie są jeszcze tak przewidywalne jak jesienią, ale właśnie dlatego aktualne informacje od innych grzybiarzy są szczególnie wartościowe.
Przed wyjazdem sprawdź najnowsze zgłoszenia na mapie występowania grzybów. Po powrocie dodaj własną obserwację, nawet jeśli udało się znaleźć tylko kilka okazów. Każde prawdziwe zgłoszenie pomaga innym ocenić, czy w danej okolicy rozpoczął się już letni wysyp.
Najczęściej zadawane pytania
Czy w lipcu rosną grzyby jadalne w Polsce?
Tak. W lipcu można znaleźć między innymi kurki, koźlarze i maślaki, a przy sprzyjającej pogodzie także pierwsze borowiki, podgrzybki i kanie. Występowanie zależy od regionu, opadów, wilgotności i temperatury.
Jakie grzyby najłatwiej znaleźć w lipcu?
Do najczęściej spotykanych letnich grzybów należą kurki, koźlarze oraz maślaki. Borowiki i podgrzybki również mogą się pojawiać, ale ich większe wysypy zwykle przypadają na późniejszą część sezonu.
Gdzie szukać kurek w lipcu?
Kurek warto szukać w lasach iglastych, liściastych i mieszanych, szczególnie wśród mchu, igliwia, liści oraz borówek. Często występują w pobliżu sosen i świerków, ale można je znaleźć również pod dębami i grabami.
Gdzie szukać koźlarzy?
Koźlarz babka jest związany przede wszystkim z brzozami, dlatego należy go szukać w brzezinach, lasach mieszanych z udziałem brzozy oraz w pobliżu pojedynczych brzóz.
Gdzie rosną maślaki?
Maślaki najczęściej rosną w pobliżu sosen, szczególnie w młodych lasach sosnowych, na piaszczystych glebach, przy leśnych drogach i na obrzeżach drzewostanów.
Czy borowiki rosną w lipcu?
Tak, borowiki szlachetne mogą pojawiać się już w lipcu. Letnie stanowiska bywają jednak lokalne, a liczba owocników zależy od wcześniejszych opadów, wilgotności gleby i temperatury.
Czy podgrzybki rosną w lipcu?
Pierwsze podgrzybki brunatne mogą pojawiać się w lipcu, szczególnie w wilgotnych lasach sosnowych i świerkowych. Zazwyczaj są jednak mniej liczne niż podczas późniejszych, jesiennych wysypów.
Po ilu dniach od deszczu pojawiają się grzyby?
Nie ma jednej pewnej liczby dni. Tempo rozwoju owocników zależy od gatunku, temperatury, wilgotności, wcześniejszego przesuszenia gleby oraz intensywności opadów.
Czy można bezpiecznie rozpoznać grzyb ze zdjęcia?
Nie należy rozpoznawać grzyba wyłącznie na podstawie jednego zdjęcia. Do prawidłowej identyfikacji potrzebne są wszystkie cechy owocnika, jego podstawa, spód kapelusza, miąższ, zapach oraz informacje o miejscu występowania.
Co zrobić, gdy nie mam pewności, czy grzyb jest jadalny?
Nie należy go spożywać. Niepewny okaz najlepiej pozostawić w lesie, a zebrane grzyby można skonsultować z grzyboznawcą lub klasyfikatorem grzybów w stacji sanitarno-epidemiologicznej.
